Jij staat aan het roer!

Serious game Beekdalbrede aanpak

Door klimaatverandering is er een toenemend risico op overstromingen en droogte. Om in de toekomst overstromingen zoals in 2021 te voorkomen en voorbereid te zijn op droge periodes is het noodzakelijk om beekdalverbreding te realiseren. Beekdalverbreding vraagt echter afwaardering van gronden en is daardoor kostbaar. Door de beekdalverbreding zullen er stukken grond natter worden waardoor deze voor minder landgebruikfuncties geschikt zijn. Grondeigenaren van de gebieden waar beekdalverbreding wenselijk zou zijn, zijn dan ook niet enthousiast en missen motivatie om te bewegen. Hierdoor heeft het waterschap Limburg de vraag: Hoe kunnen we de benodigde gronden beschikbaar krijgen voor beekdalverbreding?

Door grondeigenaren in de “lead” te zetten en nieuwe perspectieven van beekdalverbreding te laten verkennen kunnen zij de meerwaarde van beekdalverbreding in gaan zien. Om dit te bereiken is de serious game “Roerend goed” ontwikkeld. Bij de serious game gaan grondeigenaren, het waterschap, provincie, gemeenten en andere betrokken partijen aan tafel om te ervaren welke mogelijkheden beekdalverbreding kan brengen. Hieronder staan de spelregels van de serious game beschreven.

Spelregels serious game beekdalverbreding

Spelmaterialen:

• 1x speelbord
• 36x natte gronden tegels
• 36x droge gronden tegels
• 4 scenariokaarten
• 48x water waarde fiche
• Landgebruik fiches (allen 18x):
  • Graan/landbouw
  • Veeteelt
  • Cranberry’s
  • Voedselbos
  • Woningen
  • Industrie
  • Toerisme en recreatie
  • Extensieve begrazing
  • Lisdodde/riet
  • Waterbuffel
  • Alluviale bossen
  • Grasland

Spelvoorbereiding:

Leg de landtegels neer zoals de huidige situatie buiten is op de ondergrond. De situatie kan verschillen per spel (afhankelijk van de vraag/situatie). De grondeigenaren plaatsen hun huidige grondgebruik/grondsituatie op hun grondtegel(s). Ieder landgebruik heeft zijn eigen (economische) waarde. Bijvoorbeeld: Marie heeft een boerderij met akkerland. Ze plaatst een fiche voor woningen en landbouw op haar grondtegel.

Spelverloop:

Wanneer iedereen zijn/haar grond heeft neergezet kan het spel beginnen. Aan het begin van het spel wordt er een scenariokaart getrokken. Op de scenariokaart staat een komende calamiteit en een tijdframe om voor te bereiden op deze calamiteit. Dit kan bijvoorbeeld een heftige regenbui zijn waarvoor x hoeveelheid waterberging nodig is om overstromingen te voorkomen. Waterberging kan gerealiseerd worden door waterfiches te verzamelen. Voor iedere natte grondtegel mogen er 3 waterfiches op het spel geplaatst worden. De spelers krijgen 5 spelrondes de tijd om deze waterbergingscapaciteit te realiseren. Elke spelronde krijgt iedere deelnemer 1 beurt om 1 actie uit te voeren. De jongste speler begint en de ronde verloopt met de klok mee. Een actie kan bestaan uit het ruilen van grond of het ruilen van landgebruik.

Vervolgens moeten de deelnemers samen gaan bekijken wat er nodig is om deze waterbergingscapaciteit te creëren en het spel zo gaan “schuiven” dat dit gerealiseerd wordt (iedereen heeft er immers baat bij dat er geen overstroming plaatsvindt). Dit kan bijvoorbeeld door droge grond in te ruilen voor natte grond rondom de beek. Op de natte gronden zijn echter wel minder landgebruik functies mogelijk. Wanneer er sompige grond gecreëerd wordt op droge grond met bepaalde functies zal er dus ook met functies geschoven moeten worden.

Op droge gronden zijn alle landgebruik opties mogelijk. Op natte gronden zijn de volgende vormen van landgebruik mogelijk:

• Cranberry’s
• Recreatie & toerisme (natuurcamping, koffietent, rondleidingen)
• Extensieve begrazing
• Lisdodde/riet
• Waterbuffel
• Alluviale bossen
• Voedselbos

De landgebruik functies hebben de volgende waarden:

• Industrie:                                         10
• Woningen:                                      9
• Graan/landbouw:                      8
• Veeteelt:                                           7
• Waterbuffel:                                  6
• Recreatie & toerisme:             5
• Lisdodde/riet:                               5
• Extensieve begrazing:             4
• Voedselbos:                                  4
• Alluviale bossen:                       3
• Cranberry’s:                                  3
• Grasland:                                        2

Scenariokaart heftige regenbui

In 2030 wordt er een heftige regenbui verwacht. Met het huidige landschap zouden alle landtegels tot 2 rasters naast de rivier flink overstromen. Door het creëren van waterberging langs de rivier kan dit voorkomen worden. Op grondtegels die voor waterberging worden gebruikt zijn minder landgebruik functies mogelijk (zie spelregels hierboven). Om genoeg waterberging te voorkomen en te zorgen dat er geen overstroming plaats zal vinden in 2030 (na 5 spelrondes) is het volgende nodig:

• Realisatie van 40 waterfiches is de 2 rijen rasters langs de rivier;
• Iedere natte grondtegel krijgt 3 water fiches;
• Een natte grondtegel moet altijd minimaal aan de rivier of aan 1 andere natte grondtegel grenzen.